ไฟลัมอาร์โทรโพดา (Phylum Arthopoda)

            สัตว์ที่จัดอยู่ในไฟลัมนี้เรียกว่าสัตว์ขาข้อ หรืออาร์โทรพอด ซึ่งหมายถึงมีรยางค์ต่อกันเป็นข้อๆ สัตว์กลุ่มนี้มีจำนวนมากที่สุด ประมาณมากกว่า 1,200,000 ชนิด และเมื่อคิดเป็นเปอร์เซนต์ก็จะมากกว่า 80% ของสัตว์ทั้งหมดในอาณาจักรสัตว์ และจากการศึกษาซากโบราณพบว่าอาร์โทรพอดมีความสัมพันธ์กับสัตว์พวกแอนเนลิดมาก โดยอาจจะเจริญมาจากพวกแอนเนลิด หรืออาจมาจากบรรพบุรุษเดียวกัน
   

          graphic1_mini201 มีลักษณะสำคัญดังนี้

1.มีสมมาตรแบบผ่าซีก

2.มีเนื้อเยื่อ 3 ชั้น และช่องลำตัวแบบแท้จริง

3.ลำตัวมีลักษณะเป็นปล้องและแบ่งออกเป็นส่วนๆ โดยทั่วไปแล้วมี 3 ส่วน คือส่วนหัว ส่วนอก (Thorax) และส่วนท้อง (Abdomen) เช่นพวกแมลง แต่บางชนิดส่วนหัวและส่วนอกจะรวมกันเป็นส่วนเดียว แยกออกจากกันไม่ได้ เรียกว่า เซฟาโลทอแรกซ์ (Cephalothorax) เช่น กุ้ง ปู นอกจากนี้ในพวกกิ้งกือและตะขาบ ส่วนของอกและท้องจะมีลักษณะเหมือนกัน

4.มีรยางค์ยื่นออกจากลำตัวเป็นคู่ๆ เช่นขาเดิน ขาว่ายน้ำ อวัยวะส่วนปาก หนวด ปีก และรยางค์เหล่านี้มักมีลักษณะต่อกันเป็นข้อๆด้วย

5.มีโครงร่างภายนอก (Exoskeleton) เป็นสารจำพวกไคทิน (Chitin) แข็งหุ้มรอบตัว ดังนั้นในขณะที่มีการเจริญเติบโต สัตว์ในไฟลัมนี้หลายชนิดจึงต้องมีการลอกคราบ (Molting) เพื่อเอาเปลือกเก่าซึ่งมีขนาดเล็กออก แล้วสร้างเปลือกใหม่ที่มีขนาดใหญ่กว่าขึ้นมาแทน

6.ทางเดินอาหารเป็นแบบสมบูรณ์ มีปากและทวารหนัก สำหรับส่วนปากมีอวัยวะที่ช่วยในการกินอาหารและมีการดัดแปลง ไปเพื่อให้เหมาะสมกับสภาพของอาหาร เช่น มีปากแบบกัดกิน ดูดกิน เจาะดูด เป็นต้น

7.ระบบหมุนเวียนโลหิตเป็นระบบเปิด (Open circulatory system) โดยเลือดเมื่อออกจากหัวใจเทียม (Pseudoheart) แล้ว จะไหลไปตามเส้นเลือด ต่อจากนั้นจะไหลเข้าสู่ช่องว่างในลำตัว (Hemocoel) แล้วไหลกลับเข้าสู่หัวใจอีก จะเห็นได้ว่าเลือดไม่ได้อยู่ภายในหัวใจและเส้นเลือดตลอดเวลา แต่มีบางระยะที่เลือดไหลออกมาสู่นอกเส้นเลือด จึงเรียกว่าระบบเปิด นอกจากนี้สัตว์กลุ่มนี้อาจมีเส้นเลือดเป็นสีฟ้าอ่อน หรือไม่มีสี เนื่องจากสารเฮโมไซยานิน เป็นองค์ประกอบ หรือมีสีแดงเนื่องจากเฮโมโกลบิน เป็นองค์ประกอบ

8.มีระบบขับถ่ายเป็นลักษณะเฉพาะของกลุ่ม เช่น แมลง มีมัลพิเกียนทูบูล (Malpighain tubule) ซึ่งเป็นท่ออยู่ที่ทางเดินอาหารเป็นอวัยวะขับถ่าย กุ้งมีกรีนแกลนด์หรือต่อมเขียว ที่โคนหนวด ทำหน้าที่ขับถ่าย

9.ระบบหายใจประกอบไปด้วยอวัยวะหายใจหลายชนิด ในพวกที่อยู่ในน้ำเช่น กุ้ง ปู หายใจด้วยเหงือก (Gill) พวกแมลงหายใจด้วยระบบท่อลม (Trxheal system) ที่แทรกอยู่ทั่วตัว แมงมุมหายใจต้องบุคลัง (Book lung) ที่บริเวณส่วนท้อง ซึ่งมีลักษณะเป็นแผ่นบางๆซ้อนกันอยู่หลายชั้น

10. ระบบประสาท มีปมประสาทที่หัว 1คู่ และมีเส้นประสาททางด้านท้อง (Ventral nerve cord) ทอดไปตามความยาวของลำตัว 1 คู่ และมีอวัยวะสัมผัสเจริญ ดี เช่น ตาเดี่ยว ตาประกอบ หนวด ขนสัมผัส เป็นต้น

11. ระบบสืบพันธุ์เป็นสัตว์แยกเพศ มักมีการปฏิสนธิภายในตัวและออกลูกเป็นไข่ที่มีไข่แดงมาก ในขณะที่มีการเจริญเติบโตมักมีการเปลี่ยนแปลงรูปร่างไปด้วย

Phylum

Class

ตัวอย่าง

Arthopoda

Merostomata แมงดาทะเล
Arachnida แมงมุม แมงป่อง เห็บ หิด
Crustacea กุ้ง กั้ง ปู เหาไม้ เพรียงดิน
Insecta แมลง
Chilopoda ตะขาบ
Diplopoda กิ้งกือ

ภาพตัวอย่าง
ไฟลัมอาร์โทรโพดา (Phylum Arthopoda)

1178676145 1178676779 1178677167 1178677573 11786778411178677341

ที่มา : http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/science04/09/2/cre'er_style/5Arthopoda.html

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s